Vào dịp cuối năm, nhu cầu tiêu thụ
thực phẩm (TP) tăng đột biến khiến nhiều loại TP trôi nổi tung ra thị trường với
số lượng tăng đến hàng trăm lần ngày thường, khiến cho vệ sinh an toàn thực phẩm
(VSATTP) đã trở thành vấn đề được quan tâm hàng đầu trong dịp Tết Nguyên đán.
Theo ghi nhận, tình hình VSATTP tại
các chợ năm nay có chuyển biến hơn trước, tuy nhiên người mua chưa thật sự an
tâm khi TP không rõ nhãn mác, nhuộm phẩm màu... vẫn còn xuất hiện khắp nơi.  |
Đoàn kiểm tra liên ngành lấy mẫu và
kiểm tra nhanh tại chỗ |
Tại chợ Lái Thiêu, đa số mặt hàng trưng
bày ở đây là mứt bí đao, mứt me, mãng cầu, các loại kẹo, hạt dẻ, hạt dưa... được
vô hộp, che đậy cẩn thận. Một số loại trái cây ngào đường, mứt gừng cũng được bỏ
vô những khay lớn và phủ lớp bao nilông trong suốt. Tuy nhiên, hầu hết các loại
mứt này được nhuộm phẩm màu và không ghi cơ sở sản xuất cũng như hạn sử dụng.
Bên cạnh đó, các sản phẩm giò, chả... cũng chủ yếu vẫn được sản xuất theo kiểu
thủ công truyền thống nhỏ lẻ, điều kiện sản xuất, trang thiết bị không bảo đảm
nên chất lượng rất khó được kiểm soát chặt chẽ. Nhiều cơ sở giết mổ gia súc,
gia cầm vẫn nằm ngoài tầm quản lý của cơ quan chức năng khiến cho thị trường vẫn
phát hiện các loại thực phẩm không “sạch”...
Không chỉ những mặt hàng trong nước,
cũng có một số bánh kẹo Trung Quốc. Tại chợ Lái Thiêu cũng như nhiều chợ khác,
hầu như các loại bánh mứt đều nhuộm đủ màu và không nhãn mác, trừ những loại
bánh kẹo có bao bì, hộp. Tại một điểm bán sỉ và lẻ cá khô, khô bò, khô mực tẩm ướp
cán mỏng... để trần lẫn với đủ loại mứt đựng trong các bao, thùng mở toang miệng
- từ mứt bí, mứt dừa đủ màu xanh, hồng, mứt gừng, mứt hạt sen, mứt chùm ruột, kẹo
dẻo đủ hình dạng, đủ màu... Người bán bốc tay hết khô mực đến mứt... Ai cũng có
thể được mời ăn thử, nếm thử.
Ngoài ra, nhu cầu TP tăng cao trong
dịp tết cũng chính là điều kiện thuận lợi để cho các loại TP nhập lậu, kém chất
lượng tung ra thị trường. Đáng lo ngại là hầu hết TP không nguồn gốc đều sử dụng
phụ gia, đặc biệt là phẩm màu độc hại, quá liều lượng cho phép. Phẩm màu được sử
dụng nhiều nhất trong những hộp mứt, bánh kẹo gia công. Hóa chất độc hại trong
phẩm màu có thể gây ngộ độc và ảnh hưởng lâu dài tới sức khỏe con người.
Mỗi dịp tết đến, nhu cầu tiêu dùng
TP của người dân tăng lên rất nhiều và đi liền với đó là nỗi lo về VSATTP. Khi
nhu cầu tiêu dùng lớn, nếu không kiểm soát tốt sẽ là cơ hội để các sản phẩm TP
trôi nổi, kém chất lượng bung ra thị trường...
Để bảo đảm các nguồn TP an toàn, chất
lượng phục vụ người dân trong dịp Tết Nguyên đán Nhâm Thìn, Ban chỉ đạo VSATTP
tỉnh đã thành lập 104 đoàn kiểm tra liên ngành tập trung kiểm tra quyết liệt
các mặt hàng TP tết như các loại bánh mứt kẹo, nước giải khát, TP tươi sống, TP
khô các loại tại cửa hàng, siêu thị, chợ, khu ăn uống tập trung... trong đó chú
ý đến các tiêu chuẩn chất lượng như nguồn gốc, xuất xứ, nhãn mác, điều kiện sản
xuất, nội dung quảng cáo TP... Đặc biệt kịp thời kiểm tra và ngăn chặn những cơ
sở có dấu hiệu vi phạm các quy định về bảo đảm ATTP sản xuất - kinh doanh TP phục
vụ tết. Tuy nhiên, bên cạnh việc các cơ quan chức năng ráo riết vào cuộc thì vấn
đề tự ý thức và đề cao đạo đức của những người sản xuất - kinh doanh là yếu tố
vô cùng quan trọng quyết định đến chất lượng thực phẩm.
Mặt khác, trong “cuộc chiến” chống lại
tình trạng mất VSATTP, thái độ của người tiêu dùng cũng đóng vai trò quan trọng
không kém. Nếu mọi người cùng đồng lòng “tẩy chay” các loại TP kém chất lượng,
lựa chọn các TP tại các cơ sở có uy tín, TP đã được kiểm định, có nguồn gốc rõ
ràng thì sức khỏe của người dân sẽ được bảo đảm, an toàn hơn.
Vệ
sinh an toàn thực phẩm (VSATTP) là vấn đề người tiêu dùng đặc biệt quan tâm mỗi
dịp tết đến. Phóng viên Báo Bình Dương đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Văn Đạt,
Chi cục trưởng Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm tỉnh xung quanh vấn đề này.
- Xin ông cho biết, chi cục đã có những giải pháp gì để kiểm soát được vấn
đề VSATTP, bảo đảm sức khỏe cho nhân dân trong dịp tết?
- Để
người dân đón tết, lễ hội cổ truyền an khang, hạnh phúc, bảo đảm sức khỏe, với
mục tiêu không để xảy ra các vụ ngộ độc thực phẩm (NĐTP) tập thể và hạn chế số
ca mắc ngộ độc trong dịp Tết Nguyên đán Nhâm Thìn và trong thời gian diễn ra Lễ
hội chùa Bà Rằm tháng Giêng. Ban chỉ đạo VSATTP tỉnh đã thành lập 104 đoàn kiểm
tra liên ngành thanh tra, kiểm tra bảo đảm VSATTP trên phạm vi toàn tỉnh, chủ động
phòng ngừa ô nhiễm TP, hạn chế tối đa NĐTP, đặc biệt là các vụ NĐTP hàng loạt
và các bệnh truyền qua thực phẩm (TP).
Đồng
thời, tăng cường chỉ đạo và thực hiện công tác bảo đảm an toàn thực phẩm (ATTP)
theo đúng tinh thần Chỉ thị số 03/CT-TW ngày 21-10-2011 của Ban Bí thư Trung ương
và Luật ATTP; đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục về ATTP dưới nhiều hình
thức phong phú và đa dạng nhằm tuyên truyền, phổ biến các kiến thức pháp luật về
ATTP, hướng dẫn người tiêu dùng chọn lựa TP an toàn, phòng ngừa NĐTP và các bệnh
lây truyền qua đường thực phẩm; tăng cường phối hợp liên ngành thanh, kiểm tra
ATTP và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm. Thanh, kiểm tra theo trọng điểm,
tránh chồng chéo, bỏ sót và hạn chế thấp nhất việc ảnh hưởng đến hoạt động của
các doanh nghiệp chấp hành tốt quy định pháp luật. Với chủ đề “Bảo đảm ATTP tết
dân tộc và các lễ hội” trong tháng này, cần tập trung kiểm tra, kiểm soát ATTP đối
với bếp ăn tập thể, dịch vụ ăn uống, hạn chế thấp nhất khả năng xảy ra NĐTP; tiếp
tục thực hiện Chỉ thị 03/2010/CT-UBND của UBND tỉnh và Kế hoạch 77/KH-ATTP của
Ban chỉ đạo ATVSTP tỉnh, tăng cường giám sát và hướng dẫn các Tổ tự quản ATTP
trong các doanh nghiệp thực hiện tốt công tác giám sát ATTP, ngăn ngừa NĐTP; tăng
cường giám sát ô nhiễm TP tại siêu thị, chợ đầu mối bằng xét nghiệm test nhanh,
kịp thời cảnh báo nguy cơ ô nhiễm TP trên phương tiện thông tin đại chúng.
- Ông có lời khuyên gì đối với người tiêu dùng về việc bảo đảm VSATTP
trong dịp tết?
Ngày
xuân là dịp để mọi người nghỉ ngơi sau một năm làm việc mệt mỏi và là dịp để bạn
bè, bà con thăm hỏi nhau. Thế nhưng, ngày tết lại là dịp để chúng ta chè chén
bia, rượu, để rồi sau những ngày vui vẻ ấy, người thì uể oải, mệt mỏi, người
thì bệnh tật... và khi bắt đầu trở lại với công việc thường ngày lại cảm thấy nặng
nề, không muốn làm mà chỉ muốn kéo dài thêm những ngày xuân. Vì vậy, để bảo đảm
được ý nghĩa của những ngày tết và sau đó vẫn bảo đảm được sự sẵn sàng cho công
việc trước hết mỗi người trong chúng ta phải luôn chế ngự những cuộc vui để bảo
đảm an toàn, giữ sức khỏe và phòng ngừa về các nguy cơ gia tăng đồng hành cùng
những ngày tết. Để có thể vừa tận hưởng những ngày tết thật trọn vẹn, vừa giữ được
sức khỏe để bắt đầu một năm mới, xin mỗi người trong chúng ta thực hiện những lời
khuyên sau đây:
Cảnh
giác với NĐTP: NĐTP là một vấn đề nghiêm trọng trong đời sống ngày thường và
trong những ngày tết nó có thể gây bệnh trầm trọng, thậm chí dẫn tới tử vong. NĐTP
thường xảy ra do thiếu vệ sinh. Do đó, chúng ta cần cẩn thận với các loại TP nhất
là TP tươi sống và nhất thiết cần phải duy trì những thói quen có lợi cho việc
phòng tránh NĐTP là rửa tay sau khi đi vệ sinh và trước khi chuẩn bị bữa ăn. Để
riêng TP sống và TP chín, thức ăn phải được nấu chín trước khi ăn, chỉ dùng nước
sạch và TP an toàn.
Cẩn
thận với cúm gia cầm: Tết cổ truyền không thể thiếu thịt gà, đây cũng là yếu tố
nguy cơ lây nhiễm cúm gia cầm. Để có thể bảo vệ bản thân, gia đình và cộng đồng
khỏi nguy cơ nghiêm trọng này cần thực hiện các biện pháp như tránh tiếp xúc với
gia cầm ốm và chết, đeo khẩu trang, găng tay trong khi giết mổ và sử dụng chất
tẩy rửa sau khi giết mổ gia cầm; phải nấu chín thịt gia cầm, tuyệt đối không
nên ăn thịt còn màu hồng, không ăn trứng ốp la chưa chín, không ăn tiết canh vịt.
Các lưu
ý khác: Trong những ngày tết, các món ăn như thịt kho tàu, bánh chưng, bánh
tét... là những món khoái khẩu, tuy nhiên đây cũng là những món làm cho chúng
ta tăng cân, tăng cholesterol máu, mầm móng của bệnh tim mạch. Để tránh tăng
cân trong những ngày tết chúng ta cần hạn chế ăn những món ăn nhiều mỡ, chia bữa
ăn chính ra thành nhiều bữa nhỏ và cần ăn thêm nhiều rau xanh, trái cây.
Hạn
chế rượu bia, khi chọn các sản phẩm TP cần xem đầy đủ các thông tin trên bao
bì và sử dụng, chế biến, bảo quản theo
khuyến cáo của nhà sản xuất.
- Xin cảm ơn ông.
T.PHƯƠNG
(thực hiện)
T.PHƯƠNG